HPV Yeni Bulaştığını Gösterir mi?

HPV, yani insan papilloma virüsü, cinsel olarak aktif kişiler arasında oldukça yaygın görülen viral enfeksiyonlardan biridir. HPV’nin çok sayıda farklı tipi bulunur ve bu tiplerin bir bölümü herhangi bir belirtiye neden olmazken bazıları genital siğillere, bazı yüksek riskli tipler ise kalıcı enfeksiyon halinde hücresel değişikliklere ve çeşitli kanserlere yol açabilir.

Bir kişide HPV testi pozitif çıktığında veya genital bölgede siğil fark edildiğinde akla gelen önemli sorulardan biri “HPV yeni mi bulaştı?” olabilir. Özellikle daha önceki test negatifse, kişinin mevcut partneriyle ilişkisini veya yakın zamanda yaşadığı cinsel teması bu sonuçla ilişkilendirmesi oldukça doğaldır.

Ancak HPV konusunda önemli bir ayrım vardır: Bir HPV enfeksiyonunun bugün saptanması, enfeksiyonun mutlaka bugün veya yakın zamanda edinildiği anlamına gelmez.

CDC, HPV enfeksiyonlarının partnerler arasında sıklıkla paylaşılabildiğini, enfeksiyonun kaynağının çoğu zaman belirlenemediğini ve HPV testlerinin ilk maruziyetten yıllar sonra, daha önce sessiz kalan enfeksiyonun yeniden saptanabilir hale gelmesi nedeniyle pozitifleşebileceğini belirtmektedir.

Bu nedenle yeni bir HPV pozitifliği, tek başına “virüs yeni bulaştı” şeklinde yorumlanmamalıdır.

HPV yeni bulaştığında hemen pozitif çıkar mı?

Her zaman değil.

HPV ile karşılaşılması ile enfeksiyonun testte saptanabilir hale gelmesi arasında her kişide aynı süreç yaşanmaz. Enfeksiyonların önemli bir bölümü herhangi bir belirti oluşturmaz ve bağışıklık sistemi tarafından zaman içerisinde kontrol altına alınabilir. WHO, HPV enfeksiyonlarının yaklaşık yüzde 90’ının vücut tarafından kontrol edildiğini ve çoğunun bir ila iki yıl içinde ortadan kalktığını bildirmektedir.

Bu nedenle HPV’nin ilk edinildiği gün veya haftayı gösteren rutin bir test bulunmamaktadır.

Bir kişinin bugün HPV testinin pozitif çıkması, virüsün mutlaka kısa süre önce vücuda girdiğini kanıtlamaz. Enfeksiyon daha önce edinilmiş ve uzun süre sessiz kalmış olabilir.

Dolayısıyla:

“Test bugün pozitif çıktı → HPV kesin olarak yeni bulaştı”

şeklindeki bir çıkarım doğru değildir.

HPV yıllar sonra pozitif çıkabilir mi?

Evet, çıkabilir.

Bu, HPV ile ilgili en önemli konulardan biridir. CDC, HPV testlerinin ilk maruziyetten yıllar sonra pozitif hale gelebileceğini ve bunun bazı durumlarda daha önce sessiz kalan enfeksiyonların yeniden aktive olmasıyla ilişkili olabileceğini belirtmektedir.

Bu durum, bir kişinin yıllar önce HPV ile karşılaşmış olabileceği ancak o dönemde test yapılmadığı veya enfeksiyonun saptanabilir olmadığı anlamına gelebilir.

Daha sonraki bir dönemde enfeksiyon yeniden saptanabilir hale geldiğinde ise kişi HPV’nin yeni bulaştığını düşünebilir. Ancak yalnızca test sonucuna bakarak bu enfeksiyonun yeni mi yoksa daha eski mi olduğunu kesin olarak ayırmak çoğu zaman mümkün değildir.

Bu nedenle HPV pozitifliğinin zamanlaması ile HPV’nin edinildiği tarih aynı şey değildir.

Geçen yıl HPV testim negatifti, bu yıl pozitif çıktı. Yeni mi bulaştı?

Hayır, yalnızca bu sonuçlara bakarak yeni bulaştığı söylenemez.

Önceki testin negatif olması, testin yapıldığı sırada ilgili örnekte HPV’nin saptanmadığını gösterir. Daha sonraki testin pozitif olması ise o tarihte HPV’nin saptandığını gösterir.

Fakat iki test arasındaki dönemde virüsün mutlaka yeni edinilmiş olduğunu kanıtlamaz.

Örneğin:

Bir kişinin bir yıl önce HPV testi negatif olabilir. Bir yıl sonra yapılan testte HPV pozitif çıkabilir. Bu kişi doğal olarak “HPV bu bir yıl içinde bulaştı” diye düşünebilir. Ancak bilimsel olarak yalnızca bu iki test sonucuna bakılarak enfeksiyonun hangi tarihte edinildiği belirlenemez.

CDC de HPV testlerinin ilk maruziyetten yıllar sonra yeniden pozitifleşebileceğini belirtmektedir.

Bu nedenle ardışık test sonuçları, enfeksiyonun tam bulaşma tarihini göstermez.

HPV negatifken daha sonra pozitifleşmesinin nedenleri nelerdir?

Bir testin daha sonra pozitif hale gelmesinin birden fazla açıklaması olabilir.

Bunlardan biri gerçekten yeni bir HPV enfeksiyonunun edinilmesidir. Bunun yanında daha önce edinilmiş ancak o sırada saptanamayan bir enfeksiyonun daha sonraki dönemde yeniden saptanması da mümkündür.

Ayrıca testin yapıldığı bölge, kullanılan test yöntemi, örnekleme koşulları ve enfeksiyonun biyolojik seyri gibi faktörler de test sonuçlarının yorumlanmasında önem taşır.

Bu nedenle:

• Daha önce negatif test sonucu bulunması yeni bulaşı kesin olarak kanıtlamaz.
• Daha sonra pozitif sonuç çıkması da eski enfeksiyon ihtimalini ortadan kaldırmaz.
• Test sonuçları tek başına HPV’nin ne zaman edinildiğini göstermez.

Özellikle uzun aralıklarla yapılan HPV testleri arasında görülen değişiklikler, doktor tarafından kişinin klinik durumu ve tarama geçmişiyle birlikte değerlendirilmelidir.

HPV’nin yeni bulaştığını gösteren bir test var mı?

Rutin olarak kullanılan ve HPV’nin tam olarak ne zaman bulaştığını gösteren bir test bulunmamaktadır.

Mevcut HPV testlerinin temel amacı, özellikle rahim ağzı kanseri taramasında klinik açıdan önem taşıyan HPV enfeksiyonlarını saptamak ve gerekli takip sürecini belirlemeye yardımcı olmaktır.

Test sonucu genellikle şu soruların kesin cevabını vermez:

“HPV ne zaman bulaştı?”

“HPV kimden bulaştı?”

“Virüsü hangi cinsel ilişkide aldım?”

“Enfeksiyon geçen ay mı başladı?”

Bu nedenle HPV testi, bir enfeksiyonun kaynağını veya kesin başlangıç tarihini belirleyen bir “bulaşma zamanı testi” olarak değerlendirilmemelidir.

Yeni genital siğil çıkması HPV’nin yeni bulaştığını gösterir mi?

Hayır.

Genital siğilin yeni fark edilmesi ile HPV enfeksiyonunun yeni edinilmiş olması aynı şey değildir.

CDC, genital siğillerin HPV edinildikten aylar veya yıllar sonra ortaya çıkabileceğini bildirmektedir.

Örneğin bir kişi uzun süredir HPV taşıyor olabilir ancak herhangi bir siğil fark etmeyebilir. Daha sonra genital bölgede küçük bir oluşum ortaya çıkabilir veya kişi daha önce var olan küçük bir lezyonu yeni fark edebilir.

Bu nedenle:

“Bugün siğil çıktı, demek ki HPV bugün veya geçen hafta bulaştı.”

şeklinde bir sonuç çıkarılamaz.

Siğilin ortaya çıkış zamanı, enfeksiyonun edinildiği zamanı kesin olarak göstermez.

Eşimde yeni genital siğil çıktıysa HPV yeni mi bulaştı?

Hayır, bu sonuca doğrudan ulaşılamaz.

Genital siğiller HPV enfeksiyonunun bir belirtisi olabilir ancak siğilin ne zaman ortaya çıktığı, virüsün ne zaman edinildiğini kesin olarak göstermez.

CDC’ye göre genital siğiller HPV edinildikten aylar veya yıllar sonra gelişebilir. Ayrıca HPV taşıyan kişide görünür siğil bulunmayabilir.

Bu nedenle partnerlerden birinde yeni bir siğil görülmesi, tek başına yakın zamanda gerçekleşmiş yeni bir bulaşın kanıtı değildir.

Aynı şekilde siğilin yeni ortaya çıkması, kişinin yakın zamanda başka biriyle cinsel ilişkiye girdiğini de tek başına göstermez.

HPV’nin yeni bulaşması ile eski enfeksiyon arasındaki fark anlaşılabilir mi?

Bazı klinik bulgular doktorun enfeksiyonu değerlendirmesine yardımcı olabilir; ancak rutin HPV testiyle enfeksiyonun kesin olarak “yeni” veya “eski” olduğunu belirlemek çoğu durumda mümkün değildir.

Özellikle HPV’nin uzun süre belirti vermeden bulunabilmesi bu ayrımı zorlaştırır.

Bir kişinin HPV testi ilk kez pozitif çıktığında aslında iki farklı ihtimal düşünülebilir:

• Kişi yakın zamanda yeni bir HPV enfeksiyonu edinmiş olabilir.
• Daha önce edinilmiş bir HPV enfeksiyonu yeniden saptanabilir hale gelmiş olabilir.

Bunların yalnızca tek bir HPV sonucu üzerinden birbirinden kesin biçimde ayrılması çoğu zaman mümkün değildir.

CDC de HPV’nin partnerler arasında sıklıkla paylaşılabildiğini ve enfeksiyonun kaynağının çoğu zaman belirlenemediğini vurgulamaktadır.

HPV’nin yeni bulaştığı düşünülüyorsa eşimden bulaştığını söyleyebilir miyim?

Kesin olarak söylemek mümkün değildir.

HPV cinsel temas ve yakın cilt teması yoluyla bulaşabilir. Bu nedenle mevcut partnerlerden birinin HPV taşıması halinde diğer partnere aktarım gerçekleşebilir.

Ancak partnerlerden hangisinin virüsü önce aldığı çoğu zaman belirlenemez.

Bir kişide HPV saptanması:

“Virüsü kesin olarak eşimden aldım.”

şeklinde yorumlanamaz.

Aynı şekilde:

“Eşimde HPV çıktı, demek ki bana kesin olarak yeni bulaştırdı.”

sonucuna ulaşmak da doğru değildir.

Çünkü her iki partner de HPV ile daha önce, ilişkinin başlamasından önce karşılaşmış olabilir.

HPV yeni bulaştıysa belirtiler hemen ortaya çıkar mı?

Hayır.

HPV enfeksiyonlarının önemli bir bölümü belirti oluşturmaz. CDC, HPV bulunan kişilerin çoğunun enfeksiyona sahip olduğunu fark etmediğini belirtmektedir.

Bu nedenle yeni bir HPV enfeksiyonu geçiren kişinin aynı dönemde:

• siğil,
• ağrı,
• kaşıntı,
• akıntı,
• yara

gibi belirtiler yaşaması şart değildir.

Hatta kişi enfeksiyonu taşımasına rağmen uzun süre hiçbir belirti yaşamayabilir.

Bu durum, HPV’nin ne zaman edinildiğini belirlemeyi daha da güçleştirir.

HPV pozitifliği yakın zamanda cinsel ilişki yaşandığını gösterir mi?

Hayır.

Tek başına HPV pozitifliği, yakın zamanda gerçekleşmiş belirli bir cinsel ilişkiyi kanıtlamaz.

HPV’nin uzun süre sessiz kalabilmesi ve daha sonra yeniden saptanabilir hale gelebilmesi nedeniyle pozitif test sonucu ile belirli bir cinsel olay arasında doğrudan zaman bağlantısı kurulamaz.

CDC, HPV enfeksiyonlarının partnerler arasında sıklıkla paylaşıldığını ve enfeksiyonun kaynağının çoğu zaman belirlenemediğini belirtmektedir. Ayrıca HPV testlerinin ilk maruziyetten yıllar sonra pozitif hale gelebileceğini ifade etmektedir.

Bu nedenle HPV pozitifliğini tek başına yakın zamanda yaşanmış bir ilişkinin kanıtı olarak değerlendirmek bilimsel açıdan doğru değildir.

HPV pozitifliği eşimin beni aldattığını gösterir mi?

Hayır.

Bir HPV testinin pozitif çıkması, tek başına eşin veya partnerin yakın zamanda başka biriyle cinsel ilişki yaşadığını göstermez.

Bunun temel nedeni, HPV enfeksiyonunun zamanlamasının çoğu durumda belirlenememesidir.

Kişi HPV’yi:

• mevcut partnerinden daha önce almış olabilir,
• mevcut ilişkiden önceki bir partnerden edinmiş olabilir,
• daha eski bir enfeksiyona sahip olabilir,
• enfeksiyon daha sonra yeniden saptanabilir hale gelmiş olabilir.

CDC, HPV enfeksiyonunun kaynağının çoğu zaman belirlenemediğini ve testlerin yıllar sonra yeniden pozitifleşebileceğini belirtmektedir.

Bu nedenle HPV sonucu, tek başına ilişkinin sadakati hakkında tıbbi bir kanıt olarak kabul edilmemelidir.

HPV yıllarca belirti vermeden kalabilir mi?

Evet.

HPV enfeksiyonlarının çoğu belirti oluşturmaz ve bağışıklık sistemi tarafından kontrol altına alınabilir. WHO’ya göre HPV enfeksiyonlarının yaklaşık yüzde 90’ı vücut tarafından kontrol edilir.

Bununla birlikte bazı enfeksiyonlar kalıcı olabilir veya daha önce sessiz kalan enfeksiyon ilerleyen dönemde yeniden saptanabilir hale gelebilir.

Bu nedenle bir kişinin yıllar önce HPV ile karşılaşmış olması ve bunu hiçbir zaman fark etmemiş olması mümkündür.

Örneğin bir kişi 25 yaşında HPV ile karşılaşmış olabilir. Yıllar boyunca herhangi bir belirti yaşamayabilir. Daha sonraki bir yaşta yapılan taramada HPV saptanabilir.

Bu durumda HPV’nin o yıl bulaştığını söylemek mümkün değildir.

HPV pozitifliği kanser olduğum anlamına gelir mi?

Hayır.

HPV pozitifliği ile kanser tanısı aynı şey değildir.

HPV’nin çok sayıda tipi vardır ve bu tiplerin sağlık üzerindeki etkileri farklıdır. Bazı HPV tipleri genital siğillere neden olabilirken bazı yüksek riskli tiplerin kalıcı enfeksiyonları özellikle rahim ağzı kanseri başta olmak üzere bazı kanserlerle ilişkilidir.

CDC, pozitif HPV testinin kişinin kanser olduğu anlamına gelmediğini açıkça belirtmektedir.

Kanser açısından esas önem taşıyan durum, özellikle yüksek riskli HPV tiplerinin kalıcı hale gelmesi ve zaman içerisinde hücresel değişikliklere yol açabilmesidir.

Bu nedenle HPV pozitifliği saptanan kişinin paniğe kapılması yerine, doktor tarafından önerilen tarama ve takip programına uyması önemlidir.

HPV yeni bulaştıysa kanser hemen gelişir mi?

Hayır.

HPV ile karşılaşılması ile HPV’ye bağlı kanser gelişmesi arasında genellikle uzun bir süreç bulunur.

WHO, özellikle kalıcı yüksek riskli HPV enfeksiyonlarının kanser gelişiminde önemli olduğunu ve rahim ağzı kanserinin HPV enfeksiyonundan sonra gelişmesinin genellikle yıllar sürdüğünü belirtmektedir.

Dolayısıyla yeni bir HPV pozitifliği “kanser başladı” anlamına gelmez.

Burada önemli olan, özellikle rahim ağzı bulunan kişilerin önerilen tarama programlarını aksatmamasıdır. HPV testi ve gerekli durumlarda hücresel değerlendirmeler, kanser gelişmeden önce oluşabilecek değişikliklerin fark edilmesine yardımcı olabilir.

HPV yeni bulaştıysa aşı yapılabilir mi?

HPV aşısının temel amacı mevcut HPV enfeksiyonunu tedavi etmek değil, kişinin daha önce karşılaşmadığı aşı kapsamındaki HPV tiplerine karşı korunmasına yardımcı olmaktır.

WHO ve CDC, HPV aşılarının HPV’ye bağlı hastalıkların önlenmesinde önemli bir koruyucu yöntem olduğunu belirtmektedir.

Bu nedenle kişinin daha önce bir HPV tipiyle karşılaşmış olması, aşının diğer kapsadığı tiplere karşı sağlayabileceği korumanın otomatik olarak ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Aşının uygunluğu yaş, daha önce aşılanma durumu ve kişinin sağlık özellikleri dikkate alınarak sağlık profesyoneliyle değerlendirilmelidir.

HPV yeni bulaşmasını önlemek mümkün mü?

HPV bulaşmasını tamamen önlemek her zaman mümkün değildir. Bununla birlikte bulaşma riskini azaltmaya yardımcı olabilecek yöntemler vardır.

Bunlar arasında:

• HPV aşısının uygun kişilerde değerlendirilmesi,
• cinsel ilişkide kondomun doğru ve düzenli kullanılması,
• genital bölgede siğil veya şüpheli lezyon bulunması halinde sağlık profesyoneline başvurulması,
• rahim ağzı bulunan kişilerin önerilen rahim ağzı kanseri taramalarını düzenli yaptırması,
• gerekli durumlarda diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar açısından değerlendirme yapılması

yer alır.

Kondomlar HPV’ye karşı tam koruma sağlamaz; çünkü HPV, kondomun kapatmadığı cilt bölgelerinden de bulaşabilir. Bununla birlikte doğru ve düzenli kondom kullanımı bulaşma riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

HPV bulaştıktan sonra partnerler birbirlerine tekrar tekrar HPV bulaştırır mı?

Bu konu çiftler arasında sıkça merak edilir.

Bir partnerde HPV saptanması ve daha sonra diğer partnerde de HPV görülmesi, her defasında yeni bir “yeniden bulaşma” yaşandığını göstermez.

Partnerler HPV enfeksiyonlarını sıklıkla paylaşabilir. Ayrıca daha önce edinilmiş bir enfeksiyonun daha sonra yeniden saptanabilir hale gelmesi mümkündür.

Bu nedenle takip sırasında HPV’nin yeniden pozitifleşmesi otomatik olarak:

“Eşim bana tekrar HPV bulaştırdı.”

şeklinde yorumlanmamalıdır.

Bir test sonucundaki değişikliğin nasıl değerlendirilmesi gerektiği, testin neden yapıldığı ve kişinin önceki sonuçlarıyla birlikte doktor tarafından ele alınmalıdır.

HPV’nin yeni mi eski mi olduğunu anlamak neden önemlidir?

Kişiler açısından bu soru önemli görünse de tıbbi yaklaşımda asıl amaç çoğu zaman enfeksiyonun kaynağını veya tam bulaşma tarihini bulmak değildir.

Özellikle rahim ağzı bulunan bir kişide yüksek riskli HPV saptanmışsa önemli olan, test sonucunun ilgili tarama ve takip algoritmasına göre değerlendirilmesidir.

Benzer şekilde genital siğil varsa, oluşumun doktor tarafından değerlendirilmesi ve gerekirse uygun tedavinin planlanması önemlidir.

Başka bir ifadeyle:

“HPV ne zaman bulaştı?” sorusu çoğu zaman kesin olarak yanıtlanamaz; “Bu HPV sonucu sağlık açısından ne ifade ediyor ve bundan sonra ne yapılmalı?” sorusu ise tıbbi açıdan daha önemlidir.

HPV testi pozitif çıkarsa ne yapılmalı?

İlk olarak HPV pozitifliğinin tek başına kanser anlamına gelmediği bilinmelidir. CDC, çoğu HPV enfeksiyonunun vücut tarafından doğal olarak kontrol edildiğini ve pozitif HPV testinin kanser tanısı olmadığını belirtmektedir.

Sonraki adım, testin hangi nedenle yapıldığına ve sonucunun özelliklerine göre belirlenir.

Rahim ağzı bulunan kişilerde doktor:

• HPV tipini,
• varsa smear veya sitoloji sonucunu,
• kişinin önceki tarama sonuçlarını,
• yaşını,
• önceki HPV sonuçlarını

birlikte değerlendirebilir.

Buna göre yalnızca belirli bir süre sonra tekrar test yapılması, ek inceleme veya başka bir takip yöntemi önerilebilir.

Bu nedenle tek bir HPV sonucunu geçmiş testlerden veya diğer klinik bilgilerden bağımsız yorumlamak doğru değildir.

Sık Sorulan Sorular

Sonuç

“HPV yeni bulaştığını gösterir mi?” sorusunun cevabı çoğu durumda hayırdır.

Bir HPV testinin bugün pozitif çıkması, enfeksiyonun mutlaka bugün, geçen hafta veya son aylarda edinildiğini göstermez. HPV enfeksiyonları çoğu zaman belirti vermeden seyredebilir ve vücut tarafından kontrol altına alınabilir. Bununla birlikte bazı enfeksiyonlar daha uzun süre devam edebilir ve daha önce sessiz kalan enfeksiyonlar ilerleyen yıllarda yeniden saptanabilir hale gelebilir. CDC, HPV testlerinin ilk maruziyetten yıllar sonra pozitifleşebileceğini özellikle belirtmektedir.

Aynı durum genital siğiller için de geçerlidir. Bir siğilin bugün fark edilmesi, HPV’nin bugün bulaştığı anlamına gelmez. Genital siğiller enfeksiyondan aylar veya yıllar sonra ortaya çıkabilir.

Bu nedenle HPV pozitifliği veya yeni bir genital siğil üzerinden enfeksiyonun kesin bulaşma tarihini belirlemek mümkün değildir. Aynı şekilde tek başına HPV sonucu, virüsün mevcut partnerden geldiğini, geçmişteki belirli bir partnerden bulaştığını veya yakın zamanda başka bir cinsel ilişki yaşandığını kanıtlamaz.

HPV oldukça yaygın bir enfeksiyondur ve cinsel partnerler arasında paylaşılması sık görülür. Ancak hangi partnerin enfeksiyonu önce aldığı çoğu durumda belirlenemez.

HPV pozitifliği ayrıca kanser tanısı değildir. WHO’ya göre HPV enfeksiyonlarının yaklaşık yüzde 90’ı vücut tarafından kontrol edilir; kanser açısından özellikle yüksek riskli HPV tiplerinin kalıcı enfeksiyonları önem taşır.

Bu nedenle HPV saptandığında temel amaç, virüsün “tam olarak ne zaman ve kimden geldiğini” kesin olarak bulmaya çalışmak yerine, mevcut test sonucunun doğru şekilde değerlendirilmesi, gerekiyorsa uygun tarama ve takip programının uygulanması, genital siğil veya başka şüpheli oluşumların doktor tarafından değerlendirilmesi ve uygun kişilerde HPV aşısının ele alınmasıdır.

Kısacası, HPV’nin bugün pozitif çıkması HPV’nin bugün bulaştığını göstermez. Yeni enfeksiyon mümkün olmakla birlikte, daha önce edinilmiş ve uzun süre sessiz kalmış bir enfeksiyonun daha sonra yeniden saptanması da mümkündür. Bu nedenle tek bir HPV testinden hareketle enfeksiyonun kesin başlangıç tarihini veya kaynağını belirlemek çoğu zaman mümkün değildir.